Volksuniversiteit Den Haag

Bestellijst

Geen bestellingen
Cursuscode: 18-2002

Lezingenserie - Moderne Russische kunst- en cultuurgeschiedenis

Lezingenserie - Moderne Russische kunst- en cultuurgeschiedenis
Cursuscode: 18-2002

Topstukken in literatuur, beeldende kunsten, muziek en film

Inhoud
Deze lezingenserie geeft een historisch overzicht van de meesterwerken van de Russische cultuur in al haar vormen en in de breedste zin van het woord vanaf de aanloop naar de 20e eeuw tot vandaag en dit tegen de achtergrond van de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen.

In deze serie wordt aan de hand van kunstwerken, van literaire teksten tot muziek, fotografie en film de ontwikkeling geschetst van de Russische cultuur vanaf 1880 tot de dag van vandaag. Je krijgt een globaal politiek, socio-economisch en kunsthistorisch overzicht van de 20e en 21e eeuw. Het overzicht stelt de deelnemer in staat een ruime achtergrondkennis op te bouwen over de maatschappij, de instellingen en de cultuur van het moderne Rusland.

Na deze serie

- heb je een globale kennis van de ontwikkeling van de Russische cultuur van de 20e en 21e eeuw.
- kun je bekende Russische teksten en kunstwerken plaatsen binnen de ontwikkeling van de Russische literatuur, cultuur en maatschappij.
- kun je canonieke Russische kunstwerken uit de 20e en 21e eeuw kritisch analyseren.
- kun je canonieke Russische kunstwerken plaatsen in de context van het oeuvre van de kunstenaar en de ontwikkeling van de Russische (en soms ook westerse) literatuur, cultuur en maatschappij. 


Lesmateriaal

- Een elektronische 
Reader met films, muziek, gedichten en verhalen.
- Ppt
s met veel kunstwerken die tijdens de les bespreken zijn.

Programma

Week 1-2
Introductie. De eerste les gaat op aan uitleg van de cursus. Kunst, literatuur en politiek: Voorgeschiedenis 1890-1910. Het belang van cultuur in Rusland.
Peredvizjniki
“Maatschappij voor reizende kunstexposities”.
Literair Realisme en het beginnende Realisme in de Russische beeldende kunst.

Week 3-4
1890-1910
De realistische jaren 1890-1910: Russische literaire realisme van het eind van de 19e eeuw, begin 20e eeuw.
 
P
ёtr I. Čaikovskij: Evgenij Onegin (1878). Pique Dame of Schoppenvrouw (1890). De Notenkraker (1892).
Anton 
Čechov: theater en verhalen. De meeuw (1896). Het Moskouse Kunsttheater (MChAT).

1900-1909
Russische architectuur en de nieuwe kunst (muziek en de beeldende kunsten). Fedor Schechtel, Lev Bakst, Aleksandr Benois, Mikhail Vrubel
, Nikolai Roerich, Aleksandr Skrjabin, Sergej Rachmaninoff, Nikolaj Rimsky-Korsakoff

Week 4-5
Russisch Symbolisme en het begin van het Modernisme.
 
Valerij Brjusov:
Chefs d’oeuvre (1895). De Vuurengel (1909). 
Fëdor 
Sologub: Een kleine demon (1905).
Aleksandr Blok:
Gedichten over een schone dameDe onbekende vrouw (1905).
Aleksandr Skrjabin:
Symfonie Nr. 4 ‘Le poème de l’extase’ (1905-1908); Prometheus - symfonie Nr. 5 ‘Le poème du feu’ (1908-1910).
Igor Stravinskij: Petruška (1911).

1910-1919
Russische muziek en de beeldende kunsten: o.a.: Valentin Serov, Natalja Goncharova, Wassilij Kandinskij, Kazimir Malevich, Marc Chagall, El Lissitskij,
Kuz’ma Petrov-Vodkin, Pjotr Konchalovskij, Pavel Filonov.

Week 5-6
Het Modernisme. De Zilveren Eeuw.
Michail Kuzmin: 
Gedichten (1908).
Een klap in het gezicht van de publieke smaak 
(1913).
Vladimir Majakovskij: 
Wolk in broek (1915).
Velimir Chlebnikov; Aleksej Kru
čënych; David Burljuk; Anna Achmatova; Osip Mandel’štam.

1920-1929
Russische muziek en de beeldende kunsten: o.a.: Vladimir Tatlin, Michail Matjushin,
Liubov’ Popova, Aleksandr Deineka, Boris Kustodiev, Aleksandr Rodchenko, Boris Iofan, De Broers Vesnin, Konstantin Melnikov, Arthur Lurie, Aleksandr Mosolov.
Russische films: Sergei Eizenstein en Dziga Vertov.

Week 6-7
1930-1939
De late Avant-Garde: Vladimir Majakovskij: 
Over het... (1923). De mens (1918). Voor de stem (1930).
De reclame van de Sovjet Unie. Satirische reclame van de 
ROSTA-Vensters.
Michail Svetlov: 
Grenada (1926).
Michail Bulgakov: 
De Witte Garde (1925). Hondehart (1925).
Isaak Babel: De rode ruiterij (1926).
Boris Pilnjak:
Het naakte jaar (1922).
Daniil Charms. Proza van de jaren 30.
 
Beeldende kunsten: o.a.:
Aristarkh Lentulov, Konstantin Korovin.
Muziek: Dmitrij 
Šostakovič: De Neus (1926).
Film: De Broers Vasiliev: 
Čapaev (1934).

Week 7-8
Russische filosofie en ideologie. (1910-1935). Het filosofische schip. Eurazianisme en kosmisme.
 
Vladimir So
lov’ёv: Rusland en de Universele Kerk.
Pavel Florenskij. Filosofie en 
poëzie.
Nikolaj 
Fëdorov: De filosofie van de gemeenschappelijke zaak.
Nikolaj Berdjajev: Van Marxisme tot het Christendom en terug.
Konstantin 
Сiolkovskij: De weg naar de sterren.
Vladimir Vernadskij: Eurazianisme.

1940-1949.
‘Koekryniksy’ (een collectief van satirisch tekenaars);
Films: Sergej Eisenstein: 
Ivan Grozny (1944); Sergej Gerasimov Molodaja Gvardia (1948)
Beeldende kunsten: o.a.: Ivan Puni, Mikhail Matiushin Muziek: Sergei Prokofiev (
Liefde voor drie sinaasappels, 1919).

Week 9-10
Het socialistisch realisme: een overzicht.

Aleksandr Serafimovi
č: De ijzeren vloed (1924).
F
ёdor Gladkov: Cement (1925).
Michail 
Šolochov: Nieuw land onder de ploeg (1932).
Oorlogspoëzie: 
Konstantin Simonov: Herinner je je nog, Aljosha, de Smolensk wegen? (1941)
Beeldende kunsten: o.a.: Evgenia Antipova, Isaak Brodskij, Aleksandr Gerasimov, Gavriil Gorelov, Dmitrij Maevskii, Sergei Osipov, Isaak Izrailevich, Vladimir Ovchinnikov, Nikolai Pozdneev, Lev Rusov, Vladimir Favorskii, Serafima Shachrai, Nikolai Tomskii, Evgenii Vuchetich, Sergei Konjonkov.

Ilja Ehrenburg: 
Dood hem (1942). Aleksandr Tvardovskij: Vasilij Tёrkin (1945).
Een overzicht van cultuur en politiek. De strijd tegen het kosmopolitisme. 1950-1969

Films: Michail Kalatozov: 
Als de kraanvogels overvliegen (1958). Grigorij Čuchraj: Ballade van een Soldaat (1959). Sergej Bondarčuk: Het lot van een man (1959). Andrej Tarkovskij: Andrej Rublev (1966). De jeugd van Ivan (1962). Vladimir Motyl: Witte woestijnzon (1969)
Muziek en de bard-
poëzie: Bulat Okudjava, Vladimir Vysockij.

Week 11-12
De Russische cultuur na WOII

Aram 
Chačaturijan: Sabeldans (1942); Het ballet Spartacus (1956).
Aleksandr Gali
č: De koningin van het vasteland (1972).
Boris Polevoj: 
De vermiste piloot: het leven van een waarachtig mens (1948) (+ een film van regisseur Aleksandr Stolper van hetzelfde jaar).
Evgenij 
Evtušenko: De snelweg van de enthousiastelingen; Over de hele wereld (1960).
Jurij O
leša: Geen dag zonder regel (Nulla dies sine linea 1956).

1970-1979
Beeldende kunsten: Ernst Neizvestnyj, Mikhail Svartsman, Ilja Glazunov, Ilja Kabakov, Oscar Rabin, Grigorii Bruskin, Vladimir Jankilevsky.
Films: Andrej Tarkovsky: 
Solaris (1972); De Spiegel (1974); Stalker (1979).
Eldar Rjazanov: 
Ironie van het lot (1975); Vladimir Menshov: Moskou gelooft niet in tranen (1979).

Dissidenten en emigranten, 1965-1980. (+ de achtergrond).
Radio 
Svoboda, uitgeverij Possev, Ymca Press, Ardis.
Vladimir Nabokov: 
Uitnodiging voor een onthoofding (1935).
Russisch Berlijn, Russisch Parijs, Russisch Praag.

Aleksandr 
Solženicyn: Een dag in het leven van Ivan Denisovič.
Varlam 
Šalamov: Berichten uit Kolyma (1978).
Joseph Brodsky: 
Gedichten 1964-1971.
Ėduard 
Limonov: Ik ben het, Edička (1979). (of: De Russische Dichter Houdt Van Grote Negers).

Week 12-13
Perestrojka: 1982-1989. Film en Rock.

Russische Rock: 
poëzie en muziek.
Aquarium: 
De driehoek (1981); Het blauwe album (1981); Taboe (1982); Radio Afrika (1983).
Gedichten van Boris Greben
ŝikov.
Kino: 
De directeur van Kamchatka (1984); De Nacht (1986); Bloedgroep (1988).
Een gedicht van Viktor Coi.

Zvuki Mu: Simpele dingen (1988).
Nautilus Pompilius: 
De graaf van de stilte (1988).
DDT: 
Ik heb deze rol net gekregen (1988).
Alisa: 
De zesde boswachter (1989).
Sergej Kur
ёсhin: Inleiding tot Popmechaniek (1987).
Kurёсhin en Grebenŝikov: Mad nightingales in the Russian forest (1989); Sparrow Oratorio (1995).

1990-1999:
Beeldende kunsten: o.a.: Zurab Cereteli, Ernst Neizvestnyj, Ilija Glazunov.
Films: Sergej 
Solov’ёv: Assa (1987); Rashid Nugmanov: De naald (1988); Pavel Lungin: Taxi-Blues (1990); Nikita Michalkov: Soleil trompeur (1994)
Aleksandr Sokoerov:
Moloch (1999); Taurus (2001).

Week 14-15
De periode van 1990-1999. Russische 
‘Bard liedjes’ (de rovers chanson):
Aleksandr Rozenbaum: 
Blatnye Pesni (1988).
Michail Krug: 
De gevangenis van de stad Vladimir (1998).
Literatuur in overzicht en in fragmenten:

Viktor Pelevin 
Russisch postmodernisme. Chapaev en het niets. Roman over het Boeddhisme in Rusland (Buddha’s Little Finger, 1996).

2000-nu.
Films: Alexei Balabanov: 
Broer 1 (1997); Broer 2 (2000); Timur Bekmambetov: Nachtwacht (2004). Andrei Zviagintsev: Leviathan (2014).

Beeldende kunsten: o.a.: Timur Novikov, Sergei Shutov, Sergei Bugaev.

Week 15
Russische transgressie in populaire muziek van de jaren 2000:
Leningrad en Sergej Šnur(ov); Semёn Slepakov; Vasja Oblomov; Psoj Korolenko.
Een overzicht van de populaire cultuur en muziek ten tijde van Vladimir Putin.

Pussy Riot, Vojna
, enz.
Russische traditionele literatuur (proza en po
ëzie) tijdens de jaren 2000, algemeen overzicht en fragmenten. Zachar Prilepin; Dmitrij Bykov.
Films: Aleksej Balabanov: 
De doodskist (2007). Pavel Lungin: Het Eiland (2006). Pavel Lungin: De Tsaar (2009).

Donderdag 14 maart 2019
15 lezingen van 2 uur aanvangstijd 20:15 (klik hier voor de lijst met data en tijden per bijeenkomst)
Prijs: € 351,00 Betaling in 2 termijnen is mogelijk. (klik hier).
Dhr. dr. D.G. (Dennis) Ioffe
20:15 - 22:15
Locatie: Zandvliet Lyceum (klik hier voor de adres gegevens)
dr. D.G. (Dennis) Ioffe
dr. D.G. (Dennis) Ioffe
Dennis Ioffe is werkzaam aan de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, Universiteit Gent. Hij is ook een gastonderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam (UvA) waar hij promoveerde in 2009 bij de afdelingen 'Slavistiek' en 'Cultural Analysis'. Daarvoor werkte hij als docent en wetenschappelijke medewerker aan de University of Edinburgh (Verenigd Koninkrijk), Memorial Univeristy (Canada) en ook zijn Alma Mater - de Universiteit van Amsterdam (Nederland). Hij is de auteur van meer dan honderd wetenschappelijke artikelen en hoofdredacteur van tien boekencollecties. Sinds 2016 werkt hij als Co-editor-in-chief van het wetenschappelijk tijdschrift 'Russian Literature' bij Elsevier Science BV. Hij heeft tientallen lezingen gegeven in verschillende landen zoals de VS, Frankrijk, Rusland, Duitsland, Zwitserland, Verenigde Koninkrijk, Zuid Korea, Servië, Finland, enz..